De juiste slaaphouding: welke slaappositie kan bij bepaalde klachten problematisch zijn?

De juiste slaaphouding: Welke slaaphouding kan bij bepaalde klachten problematisch zijn?

We brengen gemiddeld veel uren in bed door. Daarbij staan we meestal niet stil bij de houding waarin we eigenlijk slapen. Sommige mensen slapen het liefst op hun rug, anderen op hun zij – en weer anderen voelen zich alleen op hun buik echt comfortabel.

Toch is niet elke slaaphouding voor iedereen even geschikt.

Vooral bij klachten zoals nek- of rugpijn, glaucoom, snurken en slaapapneu, schouderproblemen of brandend maagzuur kan de slaaphouding een rol spelen.

Welke slaaphouding kunt u bij bepaalde klachten beter vermijden? En welke houding kan mogelijk aangenamer zijn?

1. Buikslapers opgelet: op de buik slapen kan de nek en rug belasten

Voor sommige mensen voelt op de buik slapen bijzonder comfortabel tijdens het inslapen. Het hoofd moet daarbij echter meestal opzij worden gedraaid om probleemloos te kunnen ademen.

Daardoor bevindt de halswervelkolom zich langere tijd in een gedraaide positie. Bij gevoelige personen kan dat leiden tot spanning in de nek en schouders.

Ook de rug kan, afhankelijk van de lichaamshouding en de matras, ongunstig worden belast.

Wie regelmatig wakker wordt met een stijve nek, gespannen schouders of rugpijn, doet er daarom goed aan na te gaan of het slapen op de buik mogelijk een rol speelt.

Vooral mensen met bestaande klachten aan de hals- of lendenwervelkolom moeten een slaaphouding kiezen waarin de wervelkolom zo natuurlijk mogelijk uitgelijnd blijft.

Is op de buik slapen geschikt bij problemen met de tussenwervelschijven?

Er is geen algemeen antwoord, omdat klachten en de individuele anatomie van persoon tot persoon verschillen.

Toch kan op de buik liggen bij sommige mensen bestaande klachten verergeren. Als nek- of rugpijn regelmatig na het slapen optreedt, is het verstandig de slaaphouding en ook het kussen en de matras te laten controleren.

2. Bij glaucoom kunt u beter niet op uw buik slapen

Ook voor mensen met glaucoom (groene staar) kan de slaaphouding relevant zijn.

Bij glaucoom speelt de oogdruk een belangrijke rol. Onderzoek heeft aangetoond dat bepaalde lichaamshoudingen de oogdruk kunnen beïnvloeden. Vooral op de buik liggen met het hoofd opzij gedraaid kan daarbij ongunstig zijn.

Wie al glaucoom heeft of een verhoogde oogdruk heeft, doet er daarom goed aan de eigen slaaphouding met de behandelend oogarts te bespreken.

Belangrijk is: de slaaphouding vervangt uiteraard geen medische behandeling. Bij glaucoom zijn regelmatige controles door een oogarts bijzonder belangrijk.

3. Snurken en slaapapneu: is op de rug liggen echt ideaal?

Op de rug liggen wordt over het algemeen beschouwd als een zeer neutrale slaaphouding. De wervelkolom kan daarbij relatief recht liggen en veel mensen vinden deze houding prettig.

Voor mensen met ernstig snurken of obstructieve slaapapneu kan op de rug liggen echter problematisch zijn.

Waarom?

Als we op onze rug liggen, kunnen de tong en het zachte weefsel in de keel door de zwaartekracht naar achteren zakken. Daardoor kan de bovenste luchtweg nauwer worden.

Dit kan het snurken versterken en bij mensen met slaapapneu ademstops in de hand werken.

Op de zij slapen kan de ademhaling verbeteren

Bij veel mensen met obstructieve slaapapneu is op de zij liggen gunstiger dan op de rug liggen. In deze houding kan de keelholte beter open blijven.

Wie dus regelmatig hard snurkt of bij wie de partner merkt dat de ademhaling tijdens het slapen steeds weer stopt, moet dit serieus nemen.

Typische tekenen van slaapapneu kunnen zijn:

• luid en onregelmatig snurken
• waargenomen ademstops
• plotseling wakker worden met benauwdheid
• een droge mond in de ochtend
• hoofdpijn in de ochtend
• ernstige vermoeidheid en concentratieproblemen overdag

Bij dergelijke klachten moet je niet alleen de slaaphouding veranderen, maar medisch laten onderzoeken of er sprake is van slaapapneu.

4. Schouderproblemen: op de zij liggen kan de pijn verergeren

Op de zij liggen kan helpen bij snurken en slaapapneu. Voor mensen met schouderproblemen is deze houding echter niet altijd prettig.

Wie op de zij slaapt, belast de onderste schouder met een deel van het lichaamsgewicht.

Bij bestaande schouderklachten, irritatie van de rotatorcuff of een schouderimpingement kan dit de pijn verergeren.

Het kan bijzonder onaangenaam zijn als je de hele nacht op de pijnlijke schouder ligt.

Wat kan helpen?

Als op de zij liggen over het algemeen prettig is, kan het verstandig zijn om de pijnlijke schouder niet onderaan te leggen.

Daarnaast kan een kussen tussen de armen of voor het bovenlichaam helpen om de arm en schouder beter te ondersteunen.

Welke houding daadwerkelijk geschikt is, hangt echter af van de specifieke schouderaandoening.

5. Brandend maagzuur en reflux: op de linker- of rechterzij slapen?

Bij mensen met brandend maagzuur of gastro-oesofageale refluxziekte (GERD) kan de slaaphouding bijzonder relevant zijn.

Hier is er een opmerkelijk verschil tussen op de linker- en rechterzij liggen.

Op de linkerzij liggen kan gunstiger zijn bij reflux

De maag ligt grotendeels aan de linkerkant van de bovenbuik. Wanneer men op de linkerzij ligt, kan de anatomische ligging van de maag ertoe bijdragen dat maagzuur minder gemakkelijk terugstroomt in de slokdarm.

Onderzoeken wijzen erop dat op de linkerzij liggen bij nachtelijke reflux gunstiger kan zijn dan op de rechterzij liggen.

Wie 's nachts vaak last heeft van brandend maagzuur, zure oprispingen of een onaangenaam branderig gevoel achter het borstbeen, kan daarom proberen op de linkerzij te slapen.

Op de rechterzij liggen kan refluxklachten bij sommige mensen daarentegen verergeren.

6. Niet alleen de slaaphouding is bepalend

Ook al kan de slaaphouding een rol spelen, men moet niet vergeten dat de slaapkwaliteit van veel andere factoren afhangt.

Daaronder vallen bijvoorbeeld:

• de juiste hoogte van het hoofdkussen
• een geschikt matras
• de slaapduur
• regelmatige slaaptijden
• alcohol en zware maaltijden 's avonds
• stress en psychische belasting
• lichamelijke activiteit
• bestaande aandoeningen

Een oncomfortabel kussen kan bijvoorbeeld nekklachten veroorzaken, zelfs als de slaaphouding op zich geschikt is.

Wat is nu de beste slaaphouding?

Het korte antwoord luidt: Er is niet één perfecte slaaphouding voor iedereen.

Voor een gezond persoon kunnen zowel op de rug als op de zij liggen comfortabel en geschikt zijn.

Doorslaggevend is dat het lichaam zo ontspannen mogelijk ligt, de wervelkolom niet onnodig wordt verdraaid en de ademhaling niet wordt belemmerd.

Bij bepaalde klachten kan een andere slaaphouding echter zinvol zijn:

Conclusie: de beste slaaphouding hangt af van uw lichaam

De slaaphouding is een vaak onderschat onderdeel van onze slaapgewoonten.

Wie gezond is en probleemloos slaapt, hoeft zijn favoriete houding niet per se te veranderen. Als er echter regelmatig nek- of rugpijn, hevig snurken, ademstilstanden, schouderklachten of nachtelijk brandend maagzuur optreden, kan het zinvol zijn de eigen slaaphouding nader te bekijken.

Vooral bij glaucoom, slaapapneu of aanhoudende pijn moet men niet uitsluitend vertrouwen op veranderingen van de slaaphouding. Medische beoordeling is hier belangrijker.

Want goed slapen betekent niet alleen zo lang mogelijk slapen.

Ook de manier waarop we slapen kan verschil maken.